Ortodonti kelimesi “ orthos”- düzgün ve “odontos”- diş kelimelerinden oluşmaktadır. Ortodonti; uyumsuz ve çapraşık dişlerin uyum ilişkilerini teşhis ve kontrol eden, diş ve çenelerdeki kapanış bozukluklarını inceleyen, bu bozuklukların oluşmasına sebep olan faktörleri tespit eden, önleyen ve tedavi eden, 4-5 yıllık uzmanlık veya doktora eğitimi gerektiren diş hekimliği dalıdır.
Ortodontist diş, çene ve yüz bölgesindeki bozukluk, çapraşıklık ve düzensizlikleri tespit ederek bunların tedavisini yapan uzman diş hekimleridir. 5 yıl süren diş hekimliği eğitiminden sonra 4-5 yıl daha sürecek olan doktora veya uzmanlık programını tamamladıktan sonra Ortodontist/Ortodonti Uzmanı ünvanına sahip olunur der literatürler. Ama bence ORTODONTİST OLMAK; hastalarımın en özel alanlarına temas etmeden önce yüreklerine dokunmak, sevgi ve güvenlerini kazanmak, empati yapmak, onları dinlemek, onlardan bir şeyler öğrenmeye açık olmak, kısaca öncelikle insan olmayı bilmek demektir.
Diş, çene ve yüzdeki bozukluk ve düzensizliklerin dişlere ve çenelere uygulanan sabit mekaniklerle, hareketli apareylerle ve şeffaf plaklarla tedavi edilmesine ortodontik tedavi denilmektedir.
Çiğneme fonksiyonunu düzeltmek, fonasyon dediğimiz konuşma fonksiyonunun normal olmasını sağlamak ve estetik kaygıları gidermek amacıyla ortodontik tedavi önerilir. Ortodontik tedavi neticesinde düzgün diş, çene ve yüz bölgesine kavuşan bireylerin kendine olan güvenleri artmakta ve sosyal hayatlarında daha faal yer almaktadırlar. Ayrıca, ortodontik tedavi sırasında hastalarımız düzenli diş fırçalama alışkanlığı edindikleri için daha sağlıklı bireyler olarak günlük hayatlarına devam etmektedirler.
Ortodontik tedaviye başlama yaşı bozukluğun cinsine ve miktarına göre değişmektedir. Çene yapısında bir bozukluk varsa, örneğin alt çene ileriliği söz konusu ise 6-7 yaşlarında bile çenelik uygulanarak ortopedik çene tedavisine başlanır ya da alt çene geriliği söz konusu ise büyüme atılımı başlamadan hemen once tedaviye başlanmalıdır. Sadece dişlerde bozukluk söz konusu ise erken yaşlarda yapılan uygulamalar ile ileride oluşabilecek diş çekimli tedavi alternatifinin önüne geçilebilir.
Erişkin dönemde de ortodontik tedaviye başlanabilir ama bu yaşta bir çene bozukluğu varsa ortodontik cerrahi uygulamaları ile başarılı sonuçlar elde edilmektedir.
Amerikalı ve Kanadalı Ortodontistler Birliği, 7 yaşında veya ortodontik problemin fark edildiği en erken zamanda çocuğun ilk ortodontik muayenesinin yapılmasını tavsiye etmektedir. 7 yaş civarında yapılacak olan ortodontik muayene, öncelikle bozukluğa sebep olabilecek lokal, genel ve genetik faktörleri belirlemek açısından çok önemlidir. Yapılan ilk muayeneden sonra hastalarımızı 6 aylık kontrole alarak gerektiği zamanda ortodontik tedavilerine başlamaktayız.
Dişlerinizin diziliminde veya kapanışında bir problem hissettiğiniz zaman bir ortodontiste gitmeniz gerekmektedir. Örneğin; ısırma, çiğneme ve konuşmanızda zorluk olabilir ya da bazı dişleriniz ileride, geride konumlanmış, bazı dişleriniz arasında açıklık veya çapraşıklık olabilir. Bu tür problemleriniz varsa bir ortodontiste gitmenizin vakti gelmiştir. Bu konuda donanımlı, eğitim almış olan ortodontistiniz iyi bir teşhis ve tedavi planlamasını takiben probleminizi çözecektir.
Diş bölgesi haricindeki bazı belirtiler de bir ortodontiste gitmeniz için sebep olabilir. Örneğin; ağız solunumu yapıyor olmanız, gece uyurken dişlerinizi sıkmanız, dudaklarınızı tam olarak kapatamamanız. Ayrıca, çenenizi her seferinde farklı farklı kapatıyorsanız ve bu kapatma esnasında çene eklemlerinizden ses geliyorsa, yanaklarınızı ısırıyorsanız bir ortodontiste gitme vaktiniz gelmiş demektir.
Yüzdeki simetri bozuklukları da diş ve çene yapısını olumsuz yönde etkileyebileceği için bir ortodontiste görünmeniz gerekecektir.
Dişleriniz ileriye veya geriye doğru dizilmişse, çapraşıklık varsa ya da sürme bozukluğu varsa bunlar ortodontik tedaviye ihtiyacınız olduğunun göstergeleridir.
Ayrıca, burundan rahat nefes alamayıp ağız solunumu yapılması, çenelerin tam kapanamaması ya da yanağa bakan yüzeylerinde ters kapanması, konuşma bozukluğu, 4 – 5 yaşına kadar emzik veya parmak emmeye devam edilmesi, biberonun uzun süre kullanılması kapanış problemi olacağının göstergeleridir.
Braket ve tellerin takılması esnasında herhangi bir acı ve ağrı hissedilmez. Tellerin takılmasından bir kaç saat sonra ağrı hissedilebilir. Braketler dişlerin üzerine yerleştirildiğinde dişe kuvvet uygulamaz, pasiftir. Üzerine diş tellerinin takılmasından sonra kuvvet uygulanmaya başlanır. Bu kuvvetin uygulanmasını takiben bir kaç saat sonra ağrı başlayabilir. Bu ağrının şiddeti kişinin ağrı eşiğine göre değişiklik gösterir. Ağrı ile birlikte ısırma esnasında hassasiyet, dişlerde sallanma hissedilebilir. Bu semptoplar bir kaç günde geçer. Ayrıca braket ve tellerin dudak ve yanak yüzeylerine değmesinden dolayı aft şeklinde tahrişler olabilir ve bunlar çeşitli sprey ve gargaraların yardımı ile en kısa zamanda iyileşir.
Tedavi süresi vakadan vakaya, diş çekimi yapılıp yapılmamasına ve hastanın tedaviye gösterdiği uyuma göre değişmektedir. Sabit tedaviler genelde 9-30 ayda tamamlanmaktadır. Çene bozukluğu olan vakalarda ise tedaviye küçük yaşlarda başlanıldığı için tedaviler daha uzun sürmektedir. Teller çıkarıldıktan sonra yapılan pekiştirme tedavisi ise uzun yıllar devam etmektedir.
Kontrol periyodları yapılan işleme göre değişmektedir. Ortalama 3 ila 6 haftalık periyotlar halinde kontrole gelmeniz gerekmektedir.
Diş eksiltmek tedavi prosedürlerinden biri olmakla birlikte öncelikle çekim yapmadan dişlere nasıl yer açılacağı planlanır, yer açılamayacağına karar verildiğinde ise diş eksiltmek kaçınılmaz olur. Ayrıca gömülü dişler varsa ve bunlar diş arkasına dahil edilemiyorsa bu dişlerin çekilmesi gerekebilir.
Sabit ortodontik tedavilerde braketler ancak tellerin uygulayacağı kuvvetlere karşı dirençlidir. Aşırı sert ve ters yönden gelen kuvvetler braketlerin yapıştığı yerden çıkmasına ve tellerin kaymasına, kırılmasına neden olabilmektedir. Fındık, fıstık,ceviz gibi kuruyemişler ufaltılarak yenmelidir. Zeytin, erik, kiraz gibi çekirdekli yiyeceklerin çekirdekleri çıkartılmalıdır. Havuçlar rendelenmeli ya da suyu çıkartılarak yenmelidir. Etin, tavuğun kemikli tarafları temizlenerek yenmelidir. Şekerlemeler ve cipsten uzak durulmalıdır. Kola, gazoz, icetea gibi asitli ve boyalı içecekler tüketilmemeli, doğal meyve suları, ayran, komposto tercih edilmelidir. Pipetle soda içilebilir.
Elbette, ortodontik tedaviler spor ve müzik çalışmalarınızı kesinlikle engellemez. Braketleriniz olsun ya da olmasın bazı spor çalışmalarınızda diş koruyucu apareyleri önermekteyiz. Üflemeli müzik aleti kullanıyorsanız başlangıçta alışmanız zor olabilir ama zamanla alışırsınız.
Ortodontik tedavi sırasında diş dolgusu, diş çekimi ya da diş temizliği yapılması gerektiği durumlarda hastalarımızı diş hekiminize yönlendiriyoruz. Özellikle pekiştirme döneminde 20 yaş dişlerinin alınması gerekiyorsa bir ağız, diş,çene cerrahına yönlendiriyoruz.
Doğru bir teşhis ve tedavi planlamasından sonra her bozukluk muhakkak düzelir. Bence en önemlisi düzelen bu durumu muhafaza etmektir. Öncelikle alt dişlerin iç kısımlarına, gerekiyorsa üst dişlerin iç kısımlarına retainer denilen ince ark telinin takılması gerekmektedir. Bu teller takıldıktan sonra ölçü alınarak şeffaf pekiştirme apareyleri ( Essix plakları) ve eğer gerekiyorsa ilave olarak Hawley plakları hazırlanır. Bu pekiştirme apareyleri düzelen dişlerin olduğu yerde muhafa edilmesini sağlar ve dişlerin ilk günkü haline dönmesini önler. Dişlerin bozulmasını önleyen bu koruyucuların vakanın gerektirdiği sürede kullanılması gerekmektedir.
Ortodontik tedaviler hastalarımızın ağız,diş ve çene bölgelerinin sağlığı, düzgün bir çiğneme-konuşma fonksiyonu kazanmaları ve estetik kaygılarını düzeltmek için yapılmaktadır. Tedavilerimiz uzun sürdüğü için çok fazla emek ve mesai harcayarak en kaliteli malzemelerle tedavilerinizi yürütmekteyiz.
Kalite ve emeğimizin maksimum olduğu muayenehanemizde en sağlıklı hizmeti aldığınızdan emin olabilirsiniz.
